Di konferansa KCD'ê de pêşniyarên çareseriyê

Di konferansa ji aliyê KCD'ê ve hate amadekirin a bi navê "Çeribandinên Çareseriyê û Muzakereyên Navneteweyî" ya li Amedê 2 rojan domkir de banga diyalog û muzekereyê hate kirin. Her wiha bang li rayagişti ya navneteweyî ji hate kirin ku tevlî pêvajoyê bibin. Di konferansê de pêşniyarên girîng ên wekî "Bila ewropa raportorekî peywirdar bike, Komisyona Hevhatin û Lêkolînan a Hakîkatan bê avakirin, Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan ji girtigehê derxin di malekê de bê girtin û ji bo çareseriyê PKK wekî alî bê dîtin" hatin kirin.

Di Konferansa, bi navê "Çeribandinên Çareseriyê û Muzakereyên Navneteweyî" ya ji aliyê Kongra Civaka Demokratîk (KCD) ve 2 rojan li Amedê pêk hat de; ji bo çareseriya pirsgirêka kurd pêşngiyarên girîng hatin kirin. Di konferansê de ji Kamaraya Londan, Galîçyayê, Herêma Baskê, Neteweyên Yekbûyî û ji gelek welatên Ewropayê 120 siyasetmedar, akademîsyen û dîplomat li hev civîyan. Di konferansê de ji bo çareseriya pirsgirêka kurd, pêşniyarên wekî muhatap, diyalog û muzakere hatin kirin. Di roja konferansê ya yekemîn de kesên ji Galîçyayê û Herêma Baskê hatin, çeribandinên xwe bi beşdarvanan re parvekirin û diyar kirin ku ceribandinên wan li Tirkiyeyê jî dikarin bê bikar anîn. Di konfransê de pêşniyarên derketin holê li hemberî kompleksa "parçebûn" û "bûçûkbûn" a li Tirkiyeyê jî wekî bersiv bû. Di modelên çareseriyê de hate xwestin ku piştî pêvçûnan diyalog û muzakere dest pê dike. Ji Tirkiyeyê hate xwestin ku ji bo gavên yekemîn bên avêtin, divê pêvjoya şer bi dawî bibe û di navbera aliyan de diyalog û muzekere dest pê bike. Di konferansê de tişta herî zêde hatiye ziman "Gava yekemîn" divê qada baweriyê bê afirandin derket holê.

Pêşniyarên konferansê ên çareseriyê

Di konferansa ku çareserî û rêbazên çareseriyê û ceribandinên hatin nîqaşkirin de, beşdaran mijarên wekî, "Asîmîlasyon an jî piranî", "Muzakere û Çareserî", "Têgeha pirsgiraka kurd", "Tezên fermî, perspektîfên muhalîf û aktor", "Rêbarêzên diyalogê û modelên çareseriyê" pêşniyar kirin. Bi pêşniyarên hatin kirin de li hemberî pirsgirêkê nêrînek cûda hate pêşxistin. Di konferansê de perspektîfên wekî, "Ji bo çek bên bêdengkirin bawerî û biryarbûnek bê nîşandan, ji bo nasnameyên cûda di makeqanûnê de bên nasîn û di makeqanûnê de bên misogerkirin. Ji bo alîkariyê bide pêvajoya aştiyê jî şert û mercên Rêberê PKK'ê Abdullah Ocalan bên sererastkirin û wî bixin hepsa malê. PKK ku di pirsgirêkê de aliyê û ev alî jî divê di maseya çareseriyê de cîh bigre. Her wiha divê BDP jî muhatap bê girtin" derketin holê. Di konferansê de têkildarî modelên muzakereyê yên Başûrê Efrîqayê jî ku nîqaş hatin kirin, hate destnîşan kirin ku wekî Rêberê ANC'ê Nelson Mandela, Rêberê Gelê Kurd Abdullha Ocalan jî, di pirsgirêka kurd de xwedî rolekî girîng e û ji bo çareseriyê wekî hêzek nebe nabe hate nirxandin.

YE'ê û NY ji ber li hemberî pirsgirêka kurd dirûtiyê dikin, hatin rexnekirin

Beşdarvanan di axaftinên xwe de, derbarê modelên Îspanya, Îrlanda, Brîtanya û Başûrê Efrîqayê de mînak dan û xwest kevneşopiyên Tirkiye jê tê û rewşa wê jî li ber çavan bê girtin. Di konferansê de hate gotin ku ji bo pêşiya pêvajoya çareseriyê bê vekirin û pirsgirêk ji civakê re bê gotin rolekî mezin dikeve ser milê hikûmetê. Li gel pêşniyarên hatin kirin de ji ber berê dewletê nakeve aliyê Firatê yê din û di vê mijarê de helwesta YE'ê û NY'ê hatin rêxnekirin. Di konferansê de wekî perspektîf derket holê ku modelên netewe-dewlet hatine derbaskirin û li cihê wê li ser bingeha paradîkmaya demokrasî û civakîbûnê de, nîqaşkirina pirsgirak kurd û di vê çarçoveyê de ji bo gelan pêşniyarên çareseriyê bên derxistin. Her wiha balkişandin ser ku pirsgirêka kurd tenê kurdan eleqedar nake, bi taybetî dewletên kurd bi wan re dijîn û bi giştî Rojhilata navîn û cîhanê eleqedar dike.

Banga raportora ji bo pirsgirêka kurd

Di konferansê de bang li DYA û YE'yê jî hat kirin ku bi armanca şopandina pirsgirêka kurd, raportoreke taybet peywirdar bikin û ji bo makeqanûneke sivîl jî hin pêşniyaran bikin. Di konferansê de mijara 'PKK terorîst e yan na' jî hat nîqaşkirin û di encama nîqaşan de jî derket holê ku PKK encama hin pirsgirêkên Tirkiyeyê ye û divê ku ew pirsgirêk jî di demeke kurt de bên çareserkirin. Dîsa bang li hin welatan jî hat kirin ku PKK'ê ji lîsteya terorê derbixin. Rojnameger Cengiz Çandar jî da zanîn ku wî heta niha tu caran PKK'ê wekî rêxistineke terorê nedîtiye û dê ji vê û pêve jî nebîne. Çavdar wiha got: "Heke ku rêxistineke terorîstbûna, ne pêkan bû k heta niha li dijî ewqas dewletan li ber xwe bide."

Pêşniyara Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan a ji bo avakirina "Komîsyona Lêkolînkirina Heqîqetan û Lihevkirinê" jî hat dubarekirin.

Pêşniyarên konferansê û deklerasyona KCK'ê

Her çiqas tu kesî ne hanîtibe ziman jî, pêşniyarên konferansê yên wekî "agitbesta du alî, serbest berdana siyasetmedaran, derxistina Ocalan a ji Îmraliyê û muzakereyên di navbera du aliyan de", bi deklerasyona KCK'ê ya ku meha borî weşand re heman tiştan vedigotin. Dîsa di konferansê de bal hat kişandin ser Nexşeriya Rêberê PKK'ê Abdullah Ocalan a k ji aliyê dewletê ve hat desteserkirin. Hat gotin ku ew gavên di nexşeriyê de cih girtine, ji bo her du aliyan jî gele guncav in û dê çareseriyê jî hêsantir bike.

Strana Kurdistanê ya bi ingilîzî

Beşdaran di encamê de li ser mijara muzakere û diyalogan de ramanek hevpar avêt holê û bang kirin ku bila li Tirkiyeyê jî diyalog û muzakere pêk bên. Dîsa bang li raya giştî ya navneteweyî jî hat kirin ku bila piştgirî bidin vê pêvajoyê. Her wiha, di dema xwarina êvarê de, Serokê Partiya Neteweyî ya Gallerê Dafydd Iwan strana xwe ya ku li ser Kurdistanê nivîsandiye xwend. Beşdaran eleqeyeke mezin nîşnanê stranê dan.

E-MAIL THIS

PRINT THIS